Είπαν για εμάς

ΕΓΡΑΨΑΝ ΓΙΑ ΕΜΑΣ        

ΤΥΠΟΣ

Αισθανόμαστε την ανάγκη να μοιραστούμε μαζί σας άρθρα που μας άγγιξαν ιδιαίτερα.

«Μοιάζω ίδιος με εσάς, έτσι δεν είναι;»

ΛΙΝΑ ΓΙΑΝΝΑΡΟΥ
Το άρθρο δημοσιεύτηκε στην "Καθημερινή" στις 19.03.2016

Ενα παιδί σηκώνεται όρθιο. Φοράει ένα σακάκι και ένα φουλάρι στον λαιμό. Είναι πολύ όμορφος, με τον άγουρο τρόπο που είναι όμορφα τα αγόρια του γυμνασίου. Τραβάει αμέσως την προσοχή όλης της αίθουσας, οι συζητήσεις σταματούν, τα βλέμματα είναι όλα πάνω του. «Μοιάζω ίδιος με εσάς, έτσι δεν είναι; Και είμαι», ξεκινάει. Ηταν μόνο στα μέσα της συγκινητικής, γεμάτης πάθος ομιλίας του για τη διαφορετικότητα και την αποδοχή, που πρόσεχες ότι τη διάβαζε με τα χέρια, ψηλαφώντας τις σημειώσεις που είχε γράψει σε κώδικα Μπράιγ.

Ούτε καν οι διοργανωτές δεν περίμεναν ότι η εκδήλωση της περασμένης Τετάρτης θα είχε τόσο μεγάλη επιτυχία, θα έκρυβε τόσες εναλλαγές συναισθημάτων, τόσο δυνατές σκηνές. Ηταν η πανηγυρική καταληκτική ημερίδα των βιωματικών προγραμμάτων που υλοποίησε και τη φετινή σχολική χρονιά ο Σύνδεσμος Κοινωνικής Ευθύνης για Παιδιά και Νέους (ΣΚΕΠ), στα οποία μαθητές γενικών και ειδικών σχολείων κάθονται στο ίδιο τραπέζι, γνωρίζονται, συνεργάζονται, συνειδητοποιούν, πολλές φορές με έκπληξη, ότι μπορεί να είναι διαφορετικοί, αλλά παραμένουν τόσο ίδιοι. Την περασμένη Τετάρτη, στο Μουσείο Βορρέ, όπου λαμβάνουν χώρα τα βιωματικά εργαστήρια, το λόγο θα έπαιρναν τα παιδιά. Πώς βίωσαν την εμπειρία; Τι έμαθαν; Πώς ονειρεύονται το μέλλον;

Μαθητές του 1ου Γυμνασίου Βριλησσίων, του 2ου Λυκείου Γέρακα, των Εκπαιδευτηρίων Καντά και της Ελληνογαλλικής Σχολής «Αγιος Ιωσήφ» είχαν ετοιμάσει και παρουσίασαν ομιλίες, σκετς, τραγούδια, δρώμενα, πραγματικά ευφάνταστα και ταυτόχρονα ουσιαστικά, πλημμυρίζοντας με συγκίνηση τους ανθρώπους του ΣΚΕΠ, της οργάνωσης που έχει βάλει στόχο την άρση των προκαταλήψεων σχετικά με την αναπηρία.

Ποιος μπορεί να ξεχάσει τη στιγμή που μαθητής μίλαγε για τα ίσα δικαιώματα, μια «ιδέα που πρέπει να επιτρέψουμε εμείς οι ίδιοι να περάσει», δίνοντας το σύνθημα στον συμμαθητή του που κινείται σε αναπηρικό αμαξίδιο να ξεκινήσει τη διαδρομή από τη μια άκρη της αίθουσας στην άλλη, ελισσόμενος ανάμεσα στα τραπέζια. Δεν χρειάστηκε παρά μια ελάχιστη μετακίνηση της καρέκλας μας, ώστε να δημιουργηθεί διάδρομος. Δεν χρειάζονται παρά ελάχιστες κινήσεις για να διευκολυνθεί η διαβίωση των ανθρώπων με αναπηρία, απλώς χρειάζεται να τις κάνουμε όλοι, ήταν το σαφές μήνυμα. Ποιος μπορεί να ξεχάσει το Imagine τραγουδισμένο στη νοηματική, από μαθητές γενικού σχολείου που έκαναν εξαντλητικές πρόβες για να πετύχουν το σωστό αποτέλεσμα. Και ποιος δεν σάστισε μπροστά στα πραγματικά σχόλια που έκαναν τα παιδιά μετά τα βιωματικά εργαστήρια, τα οποία ο ΣΚΕΠ αποτύπωσε σε μπλούζες: «Με ξάφνιασε που υπάρχουν τόσοι άνθρωποι με αναπηρίες», «Φοβόμουν μην κάνω λάθος ερώτηση», «Με αιφνιδίασε μια κοπελίτσα. Δεν μου έκανε κακό, απλά με αγκάλιασε», «Φοβόμουν μη θίξω κανέναν», «Χάρηκα που έμαθα ότι άτομα με κινητική αναπηρία μπορούν να έχουν σεξουαλική ζωή», «Με αιφνιδίασε που ακούμε την ίδια μουσική», κ.ά.

Μολονότι τα άτομα με αναπηρία φτάνουν το 15% του πληθυσμού, πολλά από τα παιδιά που συμμετείχαν στα προγράμματα δεν είχαν έρθει ξανά σε επαφή με άτομο με κινητική ή νοητική αναπηρία. Αυτός ο «αποκλεισμός» της αναπηρίας από την κοινωνία είναι ένας βασικός λόγος για τη διαιώνιση των προκαταλήψεων. Η αλληλεπίδραση ειδικών κοινωνικών ομάδων με τον γενικό πληθυσμό, ιδίως στις μικρές ηλικίες, είναι το πρώτο βήμα για την αλλαγή της νοοτροπίας. Δεν φτάνει ένα εργαστήριο, μια ενημερωτική ημερίδα, ένα πρόγραμμα, αλλά είναι μια αρχή. Και η διάθεση των σχολείων και των δασκάλων να συμμετέχουν στα προγράμματα είναι πολύ ενθαρρυντική. Από το 2008 μέχρι σήμερα, ο ΣΚΕΠ έχει αυξήσει κατά 800% τις δράσεις που πραγματοποιεί ετησίως, υλοποιώντας σήμερα μία κάθε τέσσερις μέρες. Τα τελευταία χρόνια, η οργάνωση έχει προσλάβει ακόμα πέντε συνεργάτες για να ανταποκριθεί στις αυξημένες ανάγκες, δύο εκ των οποίων είναι άτομα με αναπηρία.

«Μαθαίνοντας μαζί» με τα άτομα με αναπηρία

ΜΑΡΙΣΣΑ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ
Το άρθρο δημοσιεύτηκε στο protagon.gr στις 02.05.2016

Τι αισθάνεσαι όταν συναντάς έναν άνθρωπο με κινητική, νοητική ή αισθητηριακή αναπηρία; Αμηχανία; Δεν έχεις συνηθίσει να συναναστρέφεσαι με άτομα που έχουν έναν διαφορετικό κώδικα επικοινωνίας. Αγωνία; Δεν ξέρεις πώς να τον προσεγγίσεις, φοβάσαι μήπως τον προσβάλλεις. Ενοχή; Δεν γνωρίζεις τίποτα για τη ζωή του, δεν ήξερες καν ότι υπάρχει.

«Η αναπηρία στην Ελλάδα είναι αόρατη», λέει στο Protagon η Αθηνά Κρητικού. Το 15% του πληθυσμού κάθε χώρας, σύμφωνα με εκτιμήσεις του Παγκοσμίου Οργανισμού Υγείας πάσχει από αναπηρία -το ποσοστό έχει αυξηθεί από το 1970 κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες. Και αυτό το ένα εκατομμύριο της Ελλάδας ζει σε έναν παράλληλο κόσμο. Δεν είναι μόνο ότι δεν έχουν ενσωματωθεί στην ελληνική κοινωνία, δεν υπάρχουν καν, γιατί δεν τους βλέπουμε, περιορίζονται στο σπίτι τους, σε κάποιο ίδρυμα ή στη διαδρομή από το σπίτι στο ίδρυμα. 

Ο Σύνδεσμος Κοινωνικής Ευθύνης για Παιδιά και Νέους (ΣΚΕΠ) δίνει στα παιδιά τη δυνατότητα να γνωρίσουν τους «αόρατους», λειτουργεί ως ο κρίκος ανάμεσα στους μαθητές πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και τα άτομα με αναπηρία από το 2008. «Σκεφτήκαμε να δημιουργήσουμε τις συνθήκες γνωριμίας και συνύπαρξης», εξηγεί η ιδρύτρια και πρόεδρος του σωματείου, κυρία Κρητικού. «Μας ενδιαφέρουν τα παιδιά της γενικής εκπαίδευσης, γιατί από εκεί -από τους μελλοντικούς πολίτες- αρχίζει η κοινωνική ενσωμάτωση των ευπαθών ομάδων», επισημαίνει η πρόεδρος, που έχει σπουδάσει νομικά και έχει εργαστεί στον χώρο της διαφήμισης. «Είναι ντροπή, εν έτει 2016 στην Αθήνα, να είναι ολόκληρη θεματολογία η κοινωνική ενσωμάτωση των ατόμων με αναπηρία», τονίζει η ίδια.

Το πρώτο στάδιο είναι η ενημέρωση των μαθητών. Δεν την αναλαμβάνουν ψυχολόγοι, κοινωνιολόγοι ή ειδικοί των ανθρωπιστικών επιστημών. Στους μαθητές, με την άδεια του υπουργείου Παιδείας, μιλάει ο Στέφανος Βούρος, γεννήθηκε χωρίς δάχτυλα στα χέρια και στα πόδια και εργάζεται στον τομέα του creative advertising, και ο Παναγιώτης Πιτσίνιαγκας, απόφοιτος της σχολής Εφαρμοσμένων Μαθηματικών και Φυσικών Επιστημών στο Εθνικό Μετσόβειο Πολυτεχνείο, ο οποίος απέκτησε κινητική αναπηρία στα 21 του χρόνια ύστερα από τροχαίο. Εξηγούν στους μαθητές τη «διαφορετικότητά τους», δηλαδή την αναπηρία τους, και γιατί αυτή είναι μία ιδιότητα και όχι ένα χαρακτηριστικό, περιγράφουν τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν καθημερινά και αναφέρουν τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των ατόμων με αναπηρία -και πάντοτε κάνουν τους μαθητές να γελούν.

Υστερα δίνεται η ευκαιρία για την άμεση αλληλεπίδραση σε μία σειρά συναντήσεων μαθητών γενικής παιδείας με άτομα με αναπηρίες (ηλικίες 10 και άνω) στο Μουσείο Βορρέ, οι οποίες επαναλαμβάνονται. «Μας ενδιαφέρει πώς αισθάνονται οι μαθητές στην πρώτη συνάντηση», εξηγεί η κυρία Κρητικού, επαναλαμβάνοντας τις σκέψεις των ίδιων των παιδιών όπως τις αποτυπώνουν με χρώμα πάνω σε λευκά μπλουζάκια: «Με ξάφνιασε που υπάρχουν τόσοι άνθρωποι με αναπηρίες», «φοβόμουν μην κάνω λάθος ερώτηση», «με αιφνιδίασε μια κοπελίτσα, δεν μου έκανε κακό, απλά με αγκάλιασε», «φοβόμουν μη θίξω κανέναν».

«Ασφαλώς, δεν έχουμε καμία δικαιοδοσία στο συναίσθημά τους», τονίζει η ίδια. Η ομάδα της απλώς δίνει χρόνο (από τις 09:30 μέχρι τις 12:30) και χώρο (στο Μουσείο) στο συναίσθημα της αμηχανίας. Οι συμμετέχοντες των συναντήσεων που ονομάζονται «Αποτυπώματα» περνάνε μέσα από μία κυκλική σειρά διαφορετικών δραστηριοτήτων: ζωγραφική, γλυπτική, tape art, παιχνίδια και το άθλημα παραολυμπιακών αγώνων Bocce, το οποίο παρουσιάζει η προπονήτρια Ειρήνη Τρομπέτα. «Τους δίνουμε μία ευρεία προσέγγιση, ώστε να έχουν τη δυνατότητα να γνωρίσουν διαφορετικές πτυχές -τις αδυναμίες και τις ικανότητες- των ατόμων με αναπηρία», εξηγεί η κυρία Κρητικού. 

Σε άλλες ημερίδες που πραγματοποιούνται σε εξωτερικούς χώρους οι μαθητές και οι περαστικοί μπαίνουν στη θέση των ατόμων που έχουν αναπηρία μέσα από το βίωμα. Με τη βοήθεια εκπαιδευτών κινητικότητας και προσανατολισμού για άτομα με προβλήματα όρασης εξοικειώνονται με τις τεχνικές αναγνώρισης αντικειμένων/λευκού μπαστουνιού και εισάγονται στη νοηματική γλώσσα. 

Καλά όλα αυτά. Οι νέοι με αναπηρίες περνούν τέλεια τις ώρες που συναναστρέφονται με τους μαθητές, το ίδιο και οι τελευταίοι. Λειτουργεί, όμως, το εγχείρημα του ΣΚΕΠ; Από το 2008 μέχρι σήμερα η οργάνωση έχει συνεργαστεί με 370 φορείς, έχει φέρει σε επαφή 28.000 παιδιά, εντός και εκτός Αττικής, έχει αυξήσει κατά 800% τις δράσεις που πραγματοποιεί ετησίως και έχει προσλάβει ακόμα πέντε συνεργάτες για να ανταποκριθεί στις αυξημένες ανάγκες. Αρα από νούμερα τα πάνε έκτακτα. Το θέμα, όμως, είναι τι μένει τελικά στα παιδιά γενικής παιδείας. Εχει η κατορθώσει η οργάνωση να δημιουργήσει μία σχισμή σε έναν φαύλο κυκλο που εγκλωβίζει τα άτομα με αναπηρία στη διαδρομή σπίτι – ειδικό σχολείο – σπίτι;

Για να απαντήσει το ερώτημα, το σωματείο διοργάνωσε στο κλείσιμο της φετινής χρονιάς -τα «Αποτυπώματα» πραγματοποιούνται από τον Σεπτέμβριο έως των Μάρτιο- μία εκδήλωση όπου πήραν τον λόγο 201 μαθητές της γενικής εκπαίδευσης από τέσσερα σχολεία για να προτείνουν τις δικές τους προτάσεις για την εξάλειψη των προκαταλήψεων που εμποδίζουν την ενσωμάτωση των ανθρώπων με αναπηρία. «Δεν θέλαμε να μας διαβάσουν κάτι, ούτε παρουσιάσεις με power point. Θέλαμε οι μαθητές από παρατηρητές να γίνουν ενεργοί πρωταγωνιστές, να πάρουν θέση», υπογραμμίζει η κυρία Κρητικού.

Στην εκδήλωση «Μαθαίνοντας Μαζί», που πραγματοποιήθηκε στο Μουσείο Βορρέ στις 17 Μαρτίου, τα μηνύματα των μαθητών πέρασαν μέσα από το θέατρο, το τραγούδι -απάγγειλαν το Imagine μέσα από τη νοηματική γλώσσα- εικαστικές δημιουργίες, σκετς και ένα παιχνίδι που αφορούσε την προσβασιμότητα σε άτομα που κινούνται με αναπηρικό αμαξίδιο. Ενας μαθητής ανέλαβε να μιλήσει για το μέλλον της κοινωνίας, για τα ίσα δικαιώματα, «μία ιδέα που πρέπει εμείς να αφήσουμε να περάσει».

Και επειδή όλη η διαδικασία αφορά στα συναισθήματα που βιώνουν οι μαθητές μέσα από τις συναντήσεις, το πρόγραμμα έκλεισε με τη συμπλήρωση ερωτηματολογίων, όπου καλούνταν να απαντήσουν τι τους ευχαρίστησε, τι τους δυσαρέστησε και τι τους αιφνιδίασε. Ασφαλώς οι μαθητές παραδέχθηκαν ότι δεν ήταν εύκολο να προσεγγίσουν τα άτομα που είναι «διαφορετικά». «Δυσκολεύτηκα να συνειδητοποιήσω πώς μπορώ να επικοινωνήσω μαζί τους», απάντησε ένας μαθητής. Αλλοι εντυπωσιάστηκαν από «τη θερμή υποδοχή», «τον ενθουσιασμό», τη «θετική ενέργεια» ή το «πόσο καλά είναι τα άτομα με προβλήματα στο μυαλό». Τους άρεσε «το γεγονός ότι γνωρίσαμε καλύτερα ανθρώπους με αναπηρία και καταλάβαμε ότι όλοι είμαστε διαφορετικοί αλλά ίσοι». Δυσαρεστήθηκαν «για την κοινωνία που δεν βοηθάει την ένταξη των ατόμων αυτών». Εναν τον αιφνιδίασε «που ακούμε την ίδια μουσική!». Κάποιος άλλος επεσήμανε ότι «χάρηκε όταν έμαθε ότι άτομα με κινητική αναπηρία μπορούν να έχουν σεξουαλική ζωή». Και στην ερώτηση τι σε ευχαρίστησε περισσότερο, μία μαθήτρια απάντησε «το γέλιο ενός παππού με σύνδρομο Down».

Έχεις σκεφτεί ότι μπορεί να προσβάλλεις ένα ΑΜΕΑ όταν του ζητάς συγνώμη;

ΈΡΡΙΚΑ ΡΟΥΣΟΥ
Το άρθρο δημοσιεύτηκε στο Oneman.gr τον Μάρτιο του 2016

Όταν ο Βόλφγκανγκ Γκαίτε έγραφε ότι "Δεν υπάρχουν ούτε δυο άνθρωποι στον κόσμο που να βλέπουν τη ζωή με τον ίδιο ακριβώς τρόπο", μάλλον δεν είχε στο μυαλό του την πιθανότητα η φράση του να χρησιμοποιηθεί κάποτε από ένα 12χρονο στο βήμα μίας σχολικής ημερίδας με θέμα τη διαφορετικότητα. Και καλά έκανε.

Η ειδοποιός διαφορά ανάμεσα σε ένα παιδί και έναν ενήλικα είναι ότι ο δεύτερος, πολλές φορές ψάχνει το νόημα μέσα στα λόγια ή τις πράξεις των άλλων. Το παιδί, ποτέ. Αν κάτι το ενδιαφέρει τότε θα το προσεγγίσει, θα το δει, θα προσπαθήσει να επικοινωνήσει μαζί του με το δικό του τρόπο. Ακόμη και αν αυτός είναι αλλόκοτος, περίεργος.

Για ένα παιδί βέβαια, τίποτα δεν είναι περίεργο. Μοναχά διαφορετικό.

Έμαθα για τον ΣΚΕΠ, το Σύνδεσμο Κοινωνικής Ευθύνης για Παιδιά και Νέους και τη δουλειά που κάνει από το 2008 στα σχολεία, εντελώς τυχαία. Μία μέρα που ο αδερφός μου δεν ήθελε να πάει στο σχολείο. Θυμάμαι επακριβώς τα λόγια του: "Αύριο θα μας πάνε να συναντήσουμε άτομα  με αναπηρία. Δεν θέλω να πάω φοβάμαι. Και αν πω κάτι που θα τους προσβάλλει;"

Λίγους μήνες μετά από αυτήν την ερώτηση, στο Μουσείο Βορρέ και την Ημερίδα 'Μαθαίνοντας Μαζί', ο Παναγιώτης Πιτσινιάγκας ο άνθρωπος που έχει επισκεφθεί μέχρι τώρα περισσότερους από 20000 μαθητές για να τους μιλήσει για τη διαφορετικότητα, τα δικαιώματα αλλά και τις υποχρεώσεις ενός ατόμου με αναπηρία, μου είπε ακριβώς την ίδια φράση χωρίς το ερωτηματικό. "Ο κόσμος φοβάται έναν άνθρωπο με αναπηρία. Φοβάται ότι μπορεί να τον προσβάλλει". Για να μου το εξηγήσει μου έδωσε το εξής απλό παράδειγμα:

"Ήμουν τις προάλλες στο μετρό και καταλάθος πάτησα με τη ρόδα του αναπηρικού αμαξιδίου μου έναν κύριο που βρισκόταν πίσω μου. Εκείνος γύρισε προς το μέρος μου για να μου την πει, μόλις όμως είδε το αναπηρικό αμαξίδιο έκανε πιο πίσω και μου ζήτησε συγνώμη. Ενώ το λάθος ουσιαστικά, ήταν δικό μου".

Σταμάτα ένα λεπτό ό,τι κάνεις και βάλε τον εαυτό σου στη θέση εκείνου του αγνώστου ανθρώπου στο μετρό. Βλέπεις εσένα;

Η συζήτησή μου με τον Παναγιώτη για τον αντίστοιχο τρόπο με τον οποίο ένα παιδί βλέπει ένα άτομο με αναπηρία γίνεται εν μέσω της Ημερίδας Μαθαίνοντας Μαζί. Γύρω μας υπάρχουν περίπου στα τριάντα στρογγυλά τραπέζια με παιδιά, δασκάλους, ΑμεΑ. Στο κέντρο της αίθουσας, παιδιά από το 1ο Γυμνάσιο Βριλησσίων, το 2ο Λύκειο Γέρακα, τα Εκπαιδευτήρια Καντά και την Ελληνογαλλική Σχολή 'Άγιος Ιωσήφ' παρουσιάζουν τις σκέψεις τους πάνω σε ένα κόσμο που βλέπει τη διαφορετικότητα και δεν την προσπερνά αλλά ούτε τη φοβάται.

Η Ιλεάνα Βασδέκη, η γυναίκα που με κάλεσε στην συγκεκριμένη εκδήλωση και την ευχαριστώ ιδιαιτέρως γι αυτό μου εξήγησε ότι αυτή η Ημερίδα είναι προϊόν της συνολικής ετήσιας δράσης του ΣΚΕΠ ο οποίος μέχρι σήμερα έχει συνεργαστεί με 361 σχολεία, ειδικά σχολεία και κοινωνικούς φορείς.

Οι συμμετοχές των νέων με και χωρίς αναπηρία στις δράσεις του ΣΚΕΠ (οι οποίες πραγματοποιούνται κάθε τέσσερις ημέρες) ξεπερνούν τους 27313.

"Το 2008 ξεκινήσαμε με συμμετοχές από ελάχιστα παιδιά. Ήμασταν το πολύ 20. Σήμερα μας δίνει μεγάλη ευχαρίστηση να βλέπουμε τα παιδιά να συμμετέχουν και να βρίσκουν τρόπους επικοινωνίας μεταξύ τους", μου εξηγεί η Ιλεάνα ενώ ταυτόχρονα μου αναφέρει ότι η μέρα που τα ΑμεΑ θα ενσωματωθούν στην καθημερινότητά μας ως ομοιογενές κομμάτι αυτής, μπορεί να έρθει μόνο από τα παιδιά. Από την επόμενη γενιά. 

Την ώρα που μου το λέει, δύο κορίτσια από το τραπέζι (που καθόμουν μαζί με τον Παναγιώτη) μου ζήτησαν να παίξω μαζί τους φιδάκι. Μέχρι να κοιτάξω το ταμπλό του παιχνιδιού, πίστευα ότι ήταν το κλασικό που έπαιζα μικρή. Δεν ήταν όμως. Ένα κοριτσάκι Γυμνασίου, η Μαρία, έφτιαξε αυτό το φιδάκι το οποίο για 'βήματα' είχε φράσεις όπως "δεν άφησες το διπλανό σου να κοροϊδέψει την αναπηρία σου. Πήγαινε μπροστά τρία τετράγωνα". Η Μαρία, έχει δύο άτομα με αναπηρία στην οικογένειά της.

"Ακόμη και σήμερα, υπάρχουν άτομα με αναπηρία τα οποία δεν είναι δηλωμένα πουθενά. Οι οικογένειές τους τα κρύβουν",  η Ιλεάνα μου μιλά για ένα διαφορετικό Κωσταλέξι την ώρα που τα παιδιά της αίθουσας σηκώνουν τα χέρια ψηλά. Στο δεξί τους, έχουν φορεμένη μια κάλτσα και ζητούν να 'πέσει η χούντα της ομοιογένειας'. "Ζήτω η διαφορετικότητα" φωνάζουν και ξαναφωνάζουν.

Ο Παναγιώτης μου λέει μία ακόμη ιστορία και μία αλήθεια. "Κάθε φορά που μπαίνω στο προαύλιο ενός σχολείο τα πάντα σταματούν. Όλοι με κοιτάζουν λες και κατέβηκα από τον Άρη. Κακά τα ψέμματα, δεν έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε στην καθημερινότητά μας άτομα με αναπηρικό αμαξίδιο, εκτός από τους επαίτες του δρόμου". Εκεί κάπου αντέδρασα, λέγοντάς του ότι κάτι τέτοιο δεν ισχύει.

"Έχω ένα φίλο, πολύ καλό ντυμένο, ωραίο παιδί ο οποίος μία μέρα περιμένοντας το μετρό και ενώ έπαιζε με το τελευταίας τεχνολογίας κινητό του, βρέθηκε με ένα πεντάευρω στο αριστερό του χέρι. Μία κυρία του το έδωσε νομίζοντας ότι το χρειάζεται. Γιατί είδε το αμαξίδιο και έμεινε εκεί. Δεν κατάφερε να δει τις υπόλοιπες λεπτομέρειες".

Τρία παιδιά με πλησίασαν και μου ζήτησαν να παίξουμε μία διαφορετική τυφλόμυγα. Μου έκλεισαν τα μάτια και μου έδιναν διάφορα αντικείμενα. Εγώ έπρεπε να τους πω τι ήταν αυτά. Έπειτα, μου ζήτησαν να τους περιγράψω την εμπειρία. Γέλασαν όταν κατάλαβαν ότι δεν ήξερα τι να τους πω. Γέλασα και εγώ. Έπειτα προβληματίστηκα.

"Το θέμα είναι ο κόσμος να αποκτήσει οικειότητα με τη διαφορετικότητα. Να μην την αποφεύγει. Να μην την αγνοεί. Να την βλέπει. Να ψάχνει τρόπους να επικοινωνήσει μαζί της", μου λέει η Ιλεάνα εξηγώντας μου ότι δεν επικοινωνούν όλα τα παιδιά μεταξύ τους. Ανεξαρτήτως αν έχουν κάποια ιδιαιτερότητα ή όχι. Είναι ο νόμος της φύσης αυτός.

Σε κάθε δράση του ΣΚΕΠ τα παιδιά καλούνται να συμπληρώσουν τις εξής τρεις ερωτήσεις: 'Τι σε δυσκόλεψε;', 'Τι σε αιφνιδίασε;' και 'Τι σε ευχαρίστησε'. 

Τα περισσότερα παιδιά 'φοβούνται μήπως θίξουν κάποιον'.

Θέλω να κλείσω με μία ακόμη ιστορία του Παναγιώτη, τον οποίο και ευχαριστώ που τη μοιράστηκε μαζί μου: "Μία φορά σε ένα σχολείο με πλησίασε ένας πιτσιρικάς, μου έδειξε τα κλειδιά μου (τα έχει πάνω στο αναπηρικό αμαξίδιο, στο δεξί μέρος) και με ρώτησε: 'Τι είναι αυτό;' δείχνοντάς μου το playmobil που είχα κρεμασμένο σε αυτά. Του απάντησα ότι το έχω από παλιά, με ευχαρίστησε και έφυγε. Βάζω στοίχημα ότι αυτός ο πιτσιρίκος γύρισε σπίτι του και είπε: 'Σήμερα στο σχολείο συνάντησα έναν μεγάλο κύριο με playmobil στα κλειδιά του'. Ούτε αμαξίδιο, ούτε τίποτα ".

ΜΑΘΗΤΕΣ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ

Μας άγγιξαν ιδιαίτερα ορισμένα μηνύματα, τα οποία μοιράστηκαν μαζί μας μαθητές & εκπαιδευτικοί, μετά την συμμετοχή τους στις βιωματικές δράσεις συνύπαρξης του Σ.Κ.Ε.Π. Επιλέξαμε με την σειρά μας, να τα μοιραστούμε μαζί σας.

Η Βούλα είναι μαθήτρια λυκείου. Συμμετείχε μαζί με το σχολείο της στο εκπαιδευτικό εργαστήριο "Αποτυπώματα", στο Μουσείο Βορρέ. Μας έστειλε το παρακάτω κείμενο. Για εμάς είναι σαν ένα μεγάλο παράσημο και την ευχαριστούμε πολύ για αυτό!

"Την Τρίτη πήγα στο Μουσείο Βορρέ για τα Αποτύπωματα του Σ.Κ.Ε.Π. μετά από 3 κληρώσεις και εκατοντάδες πιέσεις σε καθηγητές! Αν και είχα ξαναπάει τις προηγούμενες χρονιές το ήθελα πάρα πολύ και το πάλευα γιατί θέλω να έρχομαι σε επαφή με παιδιά γενικά και να περνάω χρόνο μαζί τους, γιατί θέλω επαγγελματικά να ασχοληθώ με τα ΑμεΑ και λόγω ενός προβλήματος υγείας που έχω εκ γενετής και νιώθω την ανάγκη να προσφέρω σε όσα παιδάκια έχουν ανάγκη! Αυτή η φορά ήταν η πιο ξεχωριστή και όλοι οι «αγώνες» έπιασαν τόπο. Ήταν η πρώτη φορά που κλήθηκα να ασχοληθώ με παιδάκια που έχουν αυτισμό σε μεγάλο βαθμό και αποτέλεσε μια πρωτόγνωρη εμπειρία. Ενώ στην αρχή δε μιλούσαν ούτε καν μας κοιτούσαν σιγά σιγά και με καθοδήγηση από τους συνοδούς τους καταφέραμε να ζωγραφίσουμε, να τραγουδήσουμε και να γελάσουμε! Ήταν υπέροχο το συναίσθημα που μου προκαλούσαν αυτές οι χαμογελάρες! (ΔΕΝ ήταν απλά χαμόγελα!)

Στη συνέχεια, γνωρίσαμε το Στέφανο και τον Παναγιώτη. Ήταν η πρώτη φορά που θα μας μιλούσαν άτομα που βιώνουν όσα για τους περισσότερους είναι απλά θεωρίες. Από τις πρώτες κιόλας κουβέντες με κατέκλυσε ένας ενθουσιασμός. Ήταν δύο θεότρελα νέα παιδιά που απλά μας περιέγραφαν το διαφορετικό από εμάς τρόπο που περνούσαν τη ζωή τους με έναν άνετο και γεμάτο αυτοπεποίθηση τρόπο που εμένα προσωπικά το λιγότερο που έκανε ήταν να με συγκλονίσει. Άγγιξαν, εν αγνοία τους, τη δική μου «χαλασμένη» (όπως την χαρακτήρισε αργότερα ο Παναγιώτης) πλευρά και μπορούσα να καταλάβω τι είναι να είσαι διαφορετικός και να προσπαθείς να κάνεις τα πάντα φυσιολογικά και άλλοτε να το καταφέρνεις κι άλλοτε όχι! Δεν προσπάθησα καν να συγκρατήσω τα δάκρυά μου ,δάκρυα συγκίνησης οπωσδήποτε με μία ελάχιστη δόση πόνου που φέρνουν οι παλιές αναμνήσεις γιατί μπορεί τα παιδιά (ευτυχώς!) να μη βίωσαν το bullying όπως εγώ αλλά όταν ξύνεις μέσω μιας μνείας μια πληγή που δεν έχει κλείσει εντελώς πονάει... Ένιωσα ότι τα δύο παιδιά ήταν οι άνθρωποι που άξιζε να μοιραστώ το συναίσθημά μου μαζί τους! Δε νοιάστηκα που η πλειοψηφία των παιδιών που ήταν εκεί είτε είχαν συμμετάσχει είτε απλά ήταν θεατές ή είχαν ακούσει κάποια φήμη στο bullying που είχα δεχτεί 3 χρόνια στο γυμνάσιο. Τα παιδιά αντιμετώπισαν την όλη κατάσταση με το κλάμα με πλάκα και ήμουν ευγνώμων γιατί σε καμία περίπτωση δεν ήθελα να τους αποσυντονίσω ή να τους αποθαρρύνω ή να προκαλέσω σχόλια...

Μετά την ομιλία αυτή συζήτησα με μια γλυκιά ψυχολόγο που με έκανε να καταλάβω ορισμένα πράγματα που είχα καταχωνιασμένα και πώς να τα αντιμετωπίσω. Μετά είχα την τύχη να συνομιλήσω κατ’ ιδίαν με τα δύο παιδιά. Ήταν δεν ήταν στο σύνολο 20 λεπτά αλλά σίγουρα ήταν από τα πιο σημαντικά στη ζωή μου! Βίωσα την πλήρη ανταπόκριση διότι ήταν η πρώτη φορά που συνομιλούσα με κάποιους για το συγκεκριμένο θέμα που καταλάβαιναν απόλυτα την κατάσταση χωρίς να προσπαθούν καθόλου ή να κρύβουν κάποιο αίσθημα αμηχανίας, λύπησης ή χαράς «που δεν το έχουν»... Δε μου είπαν κάτι που δεν έχω ακούσει ή διαβάσει αλλά το να τα ακούω από τα συγκεκριμένα παιδιά αποτελούσε μάθημα ζωής! Και, όπως μου είπε ο Στέφανος, επηρεάστηκαν και τα παιδιά εκτός από εμένα. Ήδη μόλις βγήκαμε από το μουσείο μια κοπέλα που απλά ήταν θεατής του bullying που δεχόμουν ήρθε και μου ζήτησε συγγνώμη που δεν έκανε κάτι να με βοηθήσει και είπε ότι «βλακεία η όλη φάση»...

Ευχαριστώ από καρδιάς για τη στήριξη που μου έδειξαν τα 3 συγκεκριμένα παιδιά και που έχει δημιουργηθεί ο Σ.Κ.Ε.Π. Τα «διαφορετικά» παιδιά έχουν ανάγκη από υποστήριξη και να βγουν από την αφάνεια! Εύχομαι να συνεχιστεί η πολύτιμη προσπάθεια του Σ.Κ.Ε.Π. και να φτάσει στα επιθυμητά αποτελέσματα! Όλοι πρέπει να μάθουν ότι ,όπως μου είπε ο Παναγιώτης, η αναπηρία(ή γενικά οτιδήποτε το διαφορετικό να συμπληρώσω εγώ) είναι μια ΙΔΙΟΤΗΤΑ και όχι ένα ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΟ.

Από μια φανατική υποστηρίκτρια του έργου σας!"

Επιλέξαμε τα παρακάτω μηνύματα επειδή μεταφέρουν την εικόνα των μαθητών μέσα από το βλέμμα του εκπαιδευτικού.

  • Ήθελα να πω σε όλους σας ότι κάνατε πολύ καλή δουλειά, με κέφι και ενθουσιασμό και αυτό φάνηκε. Επίσης θα πω τη δική μου αίσθηση μετά από κάθε συνάντησή μας. Νομίζω ότι κάνετε την επαφή μας με την αναπηρία κάτι απλό, χωρίς περιορισμούς, αναστολές και αμηχανία. Δεν ξέρω πως το καταφέρατε τα παιδιά μας να ζητούν αυτή την επαφή ακόμη περισσότερο...
  • Σας ευχαριστούμε θερμά για το ταξίδι που κάνατε για να μας έρθετε, αλλά πολύ περισσότερο για το ότι ανοίξατε νέους δρόμους στο μυαλό και την ψυχή μας!!! Τα παιδιά δεν έχουν σταματήσει να μιλούν για εσάς και τον υπέροχο τρόπο που τα προσεγγίσατε!!! Ανυπομονώ για την επόμενη συνάντηση! 
  • Το πιο σημαντικό που άκουσα σήμερα από τα παιδιά, το είπε ένας μαθητής με πολλά οικογενειακά προβλήματα. Με ένα φωτεινό χαμόγελο, που δεν το έχω ξαναδεί στο πρόσωπό του, μου είπε ότι ήταν η καλύτερη επίσκεψη που έχει πάει και πως του χρόνου θα ξανάρθει οπωσδήποτε.
  • Σκέφτηκα να σας μεταφέρω τις πρώτες εντυπώσεις από τα "Αποτυπώματα 2014".Σας στέλνω τις χαρακτηριστικές φωτογραφίες που δείχνουν ότι οι αποστάσεις μικραίνουν... Την πρώτη φορά που πλησίασα  ένα τραπέζι για να δω πώς τα πάνε, παρατήρησα ότι το ένα αγόρι μας ζωγράφιζε στην άκρη της μπλούζας. Μου είπε ότι ήταν μια καρδιά, που όμως η μισή ήταν απ' έξω... Σιγά σιγά πλησίασε το σχέδιό του στο σχέδιο του κοριτσιού που καθόταν δίπλα του. Να σημειώσω εδώ ότι είναι ένα από τα παιδιά που δημιουργεί προβλήματα στο σχολείο με τη συμπεριφορά του. Δίπλα του ο Κ. συνεργάζεται απόλυτα με το δικό του "ζευγάρι". Αυτή ζωγράφισε τον έναν λόφο, αυτός τον άλλον. Αυτή σχεδίασε το σπίτι αυτός τα παράθυρα. Συζητούσαν για το αν θα προσθέσουν ποταμάκι ή δρομάκι...Σε άλλο τραπέζι ο Χ. βρήκε δυσκολία. Καθόταν με μεγαλύτερα παιδιά που είχαν εμφανώς αρκετά προβλήματα. Όταν τον ρώτησα μου είπε ότι ήταν καλά, αλλά η στάση του σώματός του έδειχνε άλλα. Τελικά παραδέχτηκε ότι δυσκολευόταν λέγοντας: "δεν είναι κάτι που βλέπω κάθε μέρα". Χάρηκα πολύ που το είπε... Το είπε και μετά στη συζήτηση με τον ψυχολόγο. Για το κάθε παιδί είναι διαφορετικά.