"Μαθαίνω να βλέπω τον άνθρωπο": Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Ενημέρωσης & Εξοικείωσης με την Αναπηρία, στα σχολεία

"Μαθαίνω να βλέπω τον άνθρωπο"

Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Ενημέρωσης & Εξοικείωσης με την Αναπηρία, στα σχολεία
"Ενημερώνομαι, Εξοικειώνομαι, Συνειδητοποιώ, Σκέφτομαι Αλλιώς, Αλλάζω Στάση"

Ένα από τα δυσκολότερα ζητήματα που έχει να αντιμετωπίσει ένα άτομο με αναπηρία δεν είναι τόσο η διαφορετικότητα αυτή καθ' εαυτή, όσο η αρνητική στάση της κοινωνίας απέναντι του. 
Οι διακρίσεις στηρίζονται σε βαθιά ριζωμένες πεποιθήσεις. Η έλλειψη της καθημερινής επαφής, της απαραίτητης γνώσης και το αίσθημα της άγνοιας είναι εκείνα που συχνά αποτελούν την αιτία διαμόρφωσης αρνητικών στάσεων και άκαμπτων αντιλήψεων σχετικά με την εικόνα της αναπηρίας.

Το Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Ενημέρωσης & Εξοικείωσης με την Αναπηρία "Μαθαίνω να βλέπω τον άνθρωπο" απευθύνεται σε μαθητές Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, στο σχολικό πλαίσιο και σε διδακτική ώρα.

Μέσω ενός ανοιχτού διαλόγου ενημέρωσης & αφύπνισης, από εμψυχωτές/ομιλητές με αναπηρία, το Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα επιδιώκει να αλλάξει το βλέμμα των μαθητών ως προς την διαφορετικότητα και να τους εισαγάγει στην έννοια της κοινωνικής αποδοχής και ισότητας.

Συγκεκριμένα το πρόγραμμα εστιάζει στην:

  1. Εξοικείωση των μαθητών με την εικόνα της αναπηρίας
  2. Κατανόηση των καθημερινών εμποδίων που αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι με αναπηρία αλλά και στην συνειδητοποίηση των δυνατοτήτων τους
  3. Διευκόλυνση της επικοινωνίας των μαθητών γενικής εκπαίδευσης, με νέους με αναπηρία
  4. Ενεργοποίηση "αντανακλαστικών" κοινωνικής συλλογικότητας, αλληλεγγύης & ευθύνης για την δημιουργία μελλοντικών συνειδητοποιημένων πολιτών

Προσδοκώμενοι μελλοντικοί στόχοι του Εκπαιδευτικού Προγράμματος:

  1. Η άρση των προκαταλήψεων & του αποκλεισμού των νέων με αναπηρία μέσω της αφύπνισης και αλλαγής στάσης του γενικού πληθυσμού
  2. Η ενσωμάτωση των ατόμων με αναπηρία στην καθημερινότητα, με σκοπό την κοινωνική τους ένταξη

Δευτερογενή οφέλη

Παράλληλα, το Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα συνεισφέρει στην κοινωνική  & ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη του μαθητή, δίνοντας τους την δυνατότητα να δεί την κοινωνία & τον εαυτό του υπό άλλο πρίσμα.

  1. Ακούγοντας αληθινές ιστορίες ανθρώπων που κατάφεραν να ξεπεράσουν τις δυσκολίες, το παιδί βελτιώνει το αίσθημα της αποδοχής & εμπιστοσύνης στον εαυτό του και στις ικανότητες τους να νικήσει τα εμπόδια.
  2. Η αλληλεπίδραση με την διαφορετικότητα και η αφομοίωση της, δημιουργούν συνθήκες ενσυναίσθησης & αυτογνωσίας, δίνοντας στον μαθητή την δυνατότητα να λειτουργήσει ως δυναμικός μοχλός αλλαγής μέσα στο κοινωνικό σύνολο.

Η σημασία του Εκπαιδευτικού Προγράμματος στο σχολικό πλαίσιο:

Σύμφωνα με την μελέτη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής - Discrimination in the European Union - 2006, 76% των Ελλήνων πιστεύουν ότι το σχολείο παίζει σημαντικό ρόλο στην καταπολέμηση των διακρίσεων. Όλες οι έρευνες που πραγματοποιήθηκαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση επισημαίνουν ότι η απουσία προγραμμάτων ευαισθητοποίησης των μαθητών αλλά και γενικά ενός ευρύτερου συνόλου, απέναντι στα άτομα με αναπηρία:
- Διαιωνίζει τα στερεότυπα και τις προκαταλήψεις
- Ισχυροποιεί το στιγματισμό και την περιθωριοποίηση

Η  αλληλεπίδραση ευπαθών κοινωνικών ομάδων με την ευρύτερη ομάδα των μαθητών είναι βασική προϋπόθεση για την αλλαγή στάσης και νοοτροπίας σχετικά με την διαφορετικότητα και την αναπηρία. Αφυπνίζοντας τους μαθητές γενικής αγωγής και κατ’ επέκταση το άμεσο και έμμεσο περιβάλλον τους, δημιουργούνται οι κατάλληλες προϋποθέσεις ευαισθητοποίησης & συνειδητοποίησης του ευρύτερου πληθυσμού, με απώτερο μελλοντικό σκοπό, την διασφάλιση & απόδοση των βασικών δικαιωμάτων των ανθρώπων με αναπηρία.

Η αφύπνιση, μέσω βιωματικής μάθησης, στο σχολικό πλαίσιο στοχεύει στην:

  • Κατανόηση των μαθητών γενικής εκπαίδευσης και του γενικού πληθυσμού για την πραγματικότητα της  διαφορετικότητας: "Ενημερώνομαι, Εξοικειώνομαι, Συνειδητοποιώ, Σκέφτομαι Αλλιώς, Αλλάζω Στάση"
  • Κοινωνική ένταξη όλων των νέων με αναπηρία σε όλα τα επίπεδα της κοινωνίας: "Με βλέπουν, Συνειδητοποιούν τις δυνατότητες που έχω αλλά και τα εμπόδια που αντιμετωπίζω, Με σκέφτονται, Αλλάζουν Στάση"

Σε μια σύγχρονη κοινωνία, ο ευαισθητοποιημένος & ενημερωμένος μαθητής σήμερα δημιουργεί τις κατάλληλες προϋποθέσεις για έναν συνειδητοποιημένο πολίτη αύριο.

Το Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα "Μαθαίνω να βλέπω τον άνθρωπο" δίνει την δυνατότητα στους μαθητές να προσεγγίσουν την καθημερινότητα ενός νέου με αναπηρία, μέσα από έναν αυθόρμητο και ειλικρινή διάλογο. Ακούνε πραγματικές ιστορίες ανθρώπων που βρήκαν λύσεις στα δικά τους εμπόδια & τρόπους για να νικήσουν τις αντιξοότητες. Πέρα από την εξοικείωση με την αναπηρία, είναι ένα μάθημα ζωής που διαμορφώνει ένα καινούργιο κώδικα επικοινωνίας, χτίζοντας μέσα από την βιωματική διαδικασία, σχέσεις κατανόησης, σεβασμού και αποδοχής. Επίσης ενδυναμώνει την έννοια του κοινωνικού συνόλου, της συντροφικότητας και της συνείδησης, ενώ ταυτόχρονα προωθεί την εμπιστοσύνη στον εαυτό μας & στους άλλους.

Μεθοδολογία

Το Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα, το οποίο έχει εγκριθεί από το Υπουργείο Παιδείας, πραγματοποιείται στο σχολικό πλαίσιο και κατά τη διάρκεια διδακτικής ώρας. Απευθύνεται στην Πρωτοβάθμια & Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Σχεδιάστηκε με γνώμονα τις ηλικιακές ομάδες μαθητών και κατ' επέκταση τις διαφορετικές ανάγκες προσέγγισης και ενημέρωσης που προκύπτουν.

Α/  Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση: Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα "Προσεγγίζοντας την διαφορετικότητα"

Με έναν τρόπο απλό & κατανοητό για τις πιο μικρές ηλικιακά ομάδες μαθητών, δίνεται έμφαση από τους εμψυχωτές στην ενημέρωση και περιγραφή των συνθηκών και της καθημερινότητας των ανθρώπων με αναπηρία, στη χώρα μας. Αποτελεί ουσιαστικά, μια εισαγωγή στην έννοια της διαφορετικότητας.

Οι στόχοι των παρεμβάσεων είναι να εξοικειωθούν οι μαθητές με την εικόνα της αναπηρίας, να  συνειδητοποιήσουν τα καθημερινά εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι με αναπηρία αλλά και τις δυνατότητες που έχουν. Ταυτόχρονα να διευκολυνθεί η επικοινωνία τους με νέους με αναπηρία.

Το Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα:

-  Υλοποιείται από ένα Συντονιστή & έναν ή δύο Ομιλητές (με ή χωρίς αναπηρία)
-  Απευθύνεται σε 1 ή 2 τάξεις, υπό την προυπόθεση ότι ο αριθμός των συμμετεχόντων μαθητών δεν ξεπερνάει τους 80
-  Πραγματοποιείται σε μια ή δύο διδακτικές ώρες. 

Χωρίζεται σε 2 ενότητες:
α/ 1η Ενότητα: Ομιλία/ενημέρωση από τους εμψυχωτές με αναπηρία
- Ο ομιλητής με αναπηρία εξηγεί & περιγράφει την δική του πραγματικότητα σχετικά με την αναπηρία του, όπως:  καθημερινότητα - προσβασιμότητα - εμπόδια που αντιμετωπίζει αλλά και δυνατότητες που έχει.
- Στις περιπτώσεις όπου το σχολείο μας ζητήσει και 2η διδακτική ώρα ενημέρωσης, ο Συντονιστής μαζί με τον Ομιλητή υλοποιούν το Βιωματικό/Διαδραστικό Εργαστήρι Εξοικείωσης με την Διαφορετικότητα «Σκέψου Αλλιώς»: Στόχος του, οι μαθητές μέσα από βιωματικά παιχνίδια να ανακαλύψουν τους καθημερινούς περιορισμούς που θέτουμε στα άτομα με αναπηρία ταυτόχρονα με τις λύσεις που υπάρχουν.

β/ 2η Ενότητα: Ανοιχτός διάλογος με τους μαθητές

Β/  Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση: Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα "Η αναπηρία ως πρόκληση: Εμπόδια & λύσεις" 

Το συγκεκριμένο πρόγραμμα απευθύνεται σε ηλικιακά μεγαλύτερους μαθητές (γυμνασίου & λυκείου). Δίνεται έμφαση στην ενημέρωση και στην ατομική και κοινωνική ανάπτυξη.  

Σχεδιάστηκε με σκοπό να:

- Εξοικειώσει τους μαθητές με την εικόνα της αναπηρίας, να τους βοηθήσει να καταλάβουν τα καθημερινά εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι με αναπηρία αλλά και τις δυνατότητες που έχουν
- Διευκολύνει την επικοινωνία τους με νέους με αναπηρία
- Βελτιώσει την αποδοχή & εμπιστοσύνη των μαθητών στον εαυτό τους και στις ικανότητες τους να νικήσουν τα εμπόδια (ακούγοντας αληθινές ιστορίες ανθρώπων που κατάφεραν μόνοι τους να ξεπεράσουν τις δυσκολίες & αντιξοότητες)
- Ενεργοποιήσει "αντανακλαστικά" κοινωνικής συλλογικότητας, αλληλεγγύης & ευθύνης για την δημιουργία μελλοντικών συνειδητοποιημένων πολιτών

-  Υλοποιείται από ένα Συντονιστή & έναν ή δύο Ομιλητές (με ή χωρίς αναπηρία)
-  Απευθύνεται σε 1 ή 2 τάξεις, υπό την προυπόθεση ότι ο αριθμός των συμμετεχόντων μαθητών δεν ξεπερνούσε τους 80
-  Πραγματοποιείται σε μια ή δύο διδακτικές ώρες. 

Χωρίζεται σε 2 ενότητες:

α/ 1η Ενότητα: Διεξαγωγή συνδυαστικών θεματικών ομιλιών για ευρύτερη διάχυση της ενημέρωσης & συνειδητοποίησης:

1/  «Η Αναπηρία ως Πρόκληση: Γίνε εσύ η αφορμή να αλλάξει η κοινωνία μας». Βιωματική Ομιλία από στελέχη μας με αναπηρία, με την ενεργή συμμετοχή των μαθητών.
2/  «Πες το αλλιώς»: Πιάσε το "νόημα" της Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας: Εισαγωγή και διαδραστική προσέγγιση από στέλεχος μας (εκπαιδευόμενη διερμηνέας Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας).
3/  «Δες το αλλιώς»: Βιωματικό Διαδραστικό Εργαστήρι με στόχο την συνειδητοποίηση των καθημερινών εμποδίων που αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι με πρόβλημα όρασης και την προσέγγιση λύσεων.

β/ 2η Ενότητα: Ανοιχτός διάλογος με τους μαθητές

Το πρόγραμμα τελεί υπό την έγκριση του Υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων για Εισαγωγή Βιωματικού Προγράμματος στα Σχολεία Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας (Γενικής και Επαγγελματικής) Εκπαίδευσης - Aρ. Πρωτ.Φ13.1/53111/Δ2 - 28-03-2017.

 

Gallery: